TARLADAN TABAĞA GÜVENİLİR GIDA

Gıda, insanların en temel ve vazgeçilmez ihtiyaçlarından biridir. Herkes sürdürülebilir, güvenilir, uygun fiyatta, kaliteli, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını geliştirecek gıdaları satın alma ve tüketme hakkına sahiptir. Bu en temel hak İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile de güvence altına alınmıştır.

Ülkeler için beslenme ve gıdaya erişimde toplum sağlığının korunması esas olmalıdır. Bu nedenle  “Gıda Güvenliği (Food Security) ve Gıda Güvenilirliği (Food Safety)” son yıllarda halk  sağlığı açısından önemi giderek artan konulardan biri olmuştur. Gıda güvenilirliği; gıda ürünlerinin tarladan tabağa kadar, üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir biçimde elde edilme süreci olarak tanımlanmaktadır. Bir başka deyişle gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve diğer her türlü zararın bertaraf edilmesi için alınan önlemler bütünüdür.

Güvenilir gıda üretimi temiz havada, temiz topraklarda ve temiz suyla başlar. Üretim sırasında doğru, koruyucu önlemlerin kullanılmasıyla devam eder. Hasat ve sonrasındaki tüm işlemlerde de sağlığı tehdit eden risklerin dikkate alınması ve önlenmesi gereklidir. Herhangi bir aşamadaki zayıflık gıda güvenilirliğinin yitirilmesine neden olabilecektir.

DSÖ’nün kurulduğu gün olan 7 Nisan 1948 tarihinden bu yana her yıl 7 Nisan günü “Dünya Sağlık Günü” olarak kutlanmaktadır. Her yıl bu günde, dünya genelinde önemli bir halk sağlığı problemi gündeme getirilmektedir. 2015 yılı Dünya Sağlık Günü Teması da “Tarladan Tabağa Gıda Güvenilirliği” olarak belirlenmiş ve toplumda gıda güvenilirliği konusunda farkındalık yaratılması, konuya ilişkin paydaşların rollerinin öneminin vurgulanması hedeflenmiştir.

 

GÜVENİLİR GIDA İÇİN 5 ANAHTAR:

Temizliğe Önem Verin;

  • Yemek yapmaya başlamadan önce de, yemek hazırlarken de ellerinizi sık sık yıkayın,
  • Tuvaletten çıktıktan sonra ellerinizi mutlaka yıkayın,
  • Yemek hazırlarken kullandığınız aletleri ve tezgâhı temizleyerek mikroplardan arındırın,
  • Mutfağınızı ve yiyeceklerinizi zararlı böcek, haşere ve diğer hayvanlardan koruyun.

Pişmiş ve Çiğ Gıdaları Ayrı Tutun;

  • Et, tavuk, balık gibi çiğ yiyecekleri diğer gıdalarla temas ettirmeyin,
  • Bıçaklar, doğrama tahtaları gibi mutfak aletleri çiğ yiyeceklerde kullandıysanız, başka yiyeceklerde kullanmayınız,
  • Yenmeye hazır gıdaların çiğ gıdalarla temasını engellemek için kapalı uygun kaplarda saklayın.

İyice Pişirin;

  • Özellikle et, tavuk, yumurta ve balık gibi gıdaları iyice pişirin,
  • Çorba ve sulu yemekleri tamamen piştiğinden emin olana dek kaynatın(70c).Et ve tavuğun suyu kanlı değil, berrak olmalı.
  • Pişmiş yemeği tekrar ısıtırken tamamen ısınmasına dikkat edin.

Yiyecekleri Doğru Isıda Saklayın;

  • Pişmiş yemekleri oda ısısında 2 saatten fazla bırakmayın,
  • Tüm pişmiş ve bozulur yiyecekleri hemen buzdolabına koyun(buzdolabı içi 5 C’den soğuk olmalıdır).
  • Pişmiş yemekler tabağa koyana dek sıcak tutulmalıdır (60 C üzerinde).
  • Yitecekleri buzdolabında bile olsa uzun süre saklamayın. Donmuş gıdaları oda ısısında bekleterek çözmeyin.

Temiz Su ve Temiz Malzeme Kullanımı;

  • Temiz su kullanın,
  • Ezik, çürük olmayan taze gıda seçin,
  • Pastörize süt gibi, mikrop arındırma işlemlerinden geçmiş gıdaları seçin,
  • Çiğ tüketilecek sebze ve meyveleri iyice yıkayın,
  • Son kullanma tarihi geçen gıdaları yemeyin.

 

 Dr. Feramiş Ender GÜNGÜNEŞ

 Halk Sağlığı Müdürü